تبلیغات
فَاطِمَةَ الزَّهرَاءِ (س) - فَاطِمَةَ معصومه سلام الله علیها

حضرت فاطمه(س) در اندیشه امام خمینى

این نوشتار سزاوار مى‏بیند، نظرى به دیدگاه امام خمینى; در باره شخصیت فاطمه زهرا(س) داشته باشد، گذشته از آنكه حضرت امام; از فرزندان حضرت زهرا(س) است و در مكتب او پرورش یافته و عمر شریف خویش را در راه اهداف والاى اسلام و اهل بیت(ع) سپرى فرموده است، همزمانى میلاد امام خمینى; (بیستم جمادى‏الثانى سال 1320 ه .ق) و میلاد فاطمه زهرا(س) بر این مناسبت، دو چندان، افزوده است. حضرت امام; در برخى از پیامها و سخنرانیهاى خود به ترسیم و توصیف شخصیت جاودانه فاطمه زهرا(س) پرداخته‏اند، اما به این نكته نیز باید توجه داشت كه آنچه بیان كرده‏اند تنها اشاره به بخشى از فضایل بى‏پایان و وصف‏ناشدنى زهراى مرضیه(س) است، نه تبیین همه آن، كه اصولا از قدرت بشر خارج است، و به كلام امام; نیز در این باره خواهیم پرداخت.
اینك سخنان حضرت امام; را تحت عناوینى چند به شما خواننده گرامى تقدیم مى‏داریم:

1 - فاطمه(س) مایه افتخار

در دنیایى كه در آن زندگى مى‏كنیم، از گذشته تا حال، انسانها بر حسب دیدگاه خود از جهان و انسان و زندگى، به اشیاء یا اشخاصى افتخار مى‏كرده‏اند و آنها را مایه فخر و مباهات خود دانسته‏اند، اما حضرت امام; فاطمه زهرا(س) را مایه افتخار مى‏دانند، ببینیم چه كسانى به زهراى مرضیه(س) افتخار مى‏كنند.
الف) افتخار جهان هستى
امام;: روز پر افتخار ولادت زنى [است] كه از معجزات تاریخ و افتخارات عالم وجود است (1) .
زنى كه عالم به او افتخار دارد. (2)
ب) افتخار خاندان وحى
امام;: زنى كه افتخار خاندان وحى، و چون خورشیدى بر تارك اسلام مى‏درخشد. (3)
تاریخ اسلام گواه احترامات بى‏حد رسول خدا(ص) به این مولود شریف است. (4)
ج) افتخار پیروان او
امام;: براى زن‏ها كمال افتخار است كه روز تولد حضرت صدیقه را روز زن قرار داده‏اند، افتخار است و مسؤولیت. (5)

2 - فاطمه(س) تجلى كمال انسان

امام ;: تمام هویت انسانى در او جلوه‏گر است. (6)
تمام ابعادى كه براى زن متصور است و براى یك انسان متصور است در فاطمه زهرا(س) جلوه كرده و بوده است. (7)
یك انسان به تمام معنى انسان، تمام نسخه انسانیت، تمام حقیقت زن، تمام حقیقت انسان،... تمام حیثیت زن، تمام شخصیت زن فردا [روز میلاد] موجود شد. (8)
تمام هویت‏هاى كمالى كه در انسان متصور است و در زن تصور دارد، تمام، در این زن است. (9)
نكته: حضرت امام; در بیان اینكه چرا در آیه (انا انزلناه) به شكل جمع ذكر شده است فرموده‏اند: بدانكه نكته آن تفخیم مقام حق تعالى به مبدئیت تنزیل این كتاب شریف است... بعبارت دیگر این صحیفه نورانیه [قرآن كریم] صورت اسم اعظم است چنانچه انسان كامل نیز صورت اسم اعظم است، بلكه حقیقت این دو در حضرت غیب یكى است و در عالم تفرقه از هم بحسب صورت متفرق [هستند]. (10)

نتیجه: با توجه به اینكه حضرت امام;، حضرت زهرا را انسان كامل معرفى نموده‏اند و از سویى انسان كامل را صورت اسم اعظم مى‏دانند، نتیجه مى‏گیریم كه:
«حضرت زهرا(س) صورت اسم اعظم الهى است‏».

3 - مقامات معنوى حضرت زهرا(س)

الف) نور او قبل از خلقت‏بشر آفریده شده است. (11)
امام;: اصولا رسول اكرم(ص) و ائمه(علیهم‏السلام) طبق روایاتى كه داریم قبل از این عالم انوارى بوده‏اند در ظل عرش... و مقاماتى دارند الى ماشاءالله... چنانكه بحسب روایات این مقامات معنوى براى حضرت زهرا(س) هم هست. (12)
ب) موجودى ملكوتى و جبروتى
امام;: او [فاطمه زهرا] موجود ملكوتى است كه در عالم انسان ظاهر شده است، بلكه موجود الهى جبروتى در صورت یك زن ظاهر شده است. (13)
معنویات، جلوه‏هاى ملكوتى، جلوه‏هاى الهى، جلوه‏هاى جبروتى، جلوه‏هاى ملكى و ناسوتى همه در این موجود است. (14)
ج) مجمع اوصاف انبیاء(ع)
امام;: فردا [روز ولادت فاطمه زهرا] همچو زنى متولد مى‏شود كه تمام خاصه‏هاى انبیاء در اوست. (15)
د) حقیقت لیلة القدر
امام;: دلالت‏بر آنچه احتمال دادیم از حقیقت لیلة‏القدر مى‏كند حدیث‏شریف طولانى كه در تفسیر برهان از كافى شریف نقل فرموده و در آن حدیث است كه نصرانى گفت‏به حضرت موسى بن‏جعفر كه تفسیر باطن (حم، والكتاب المبین، انا انزلناه فى لیلة مباركة، انا كنا منذرین فیها یفرق كل امر حكیم) چیست؟ فرمود:
اما «حم‏» محمد(صلى الله علیه و آله) و اما «كتاب مبین‏» امیرالمؤمنین‏ع) است و اما اللیلة، فاطمه(س) است. (16)
و در روایتى لیالى عشر به ائمه طاهرین از حسن تا حسن تفسیر شده است و این یكى از مراتب لیلة القدر است كه حضرت موسى بن‏جعفر(ع) ذكر فرموده و شهادت داده بر آنكه لیلة‏القدر تمام دوره محمدیه است روایتى كه در تفسیر برهان از حضرت باقر(ع) نقل مى‏كند و این روایت چون روایت‏شریفى است و به معارف چندى اشاره فرموده و از اسرار مهمه كشف فرموده ما تیمنا عین آن حدیث را نقل مى‏كنیم:
قال (رحمه الله) و عن الشیخ ابى جعفر الطوسى عن رجاله عن عبدالله بن‏عجلان السكونى قال سمعت اباجعفر(ع) یقول:
بیت على و فاطمة حجرة رسول الله(ص) و سقف بیتهم عرش رب العالمین و فى قعر بیوتهم فرجة مكشوطة الى العرش معراج الوحى والملائكة تنزل علیهم بالوحى صباحا و مسائا و كل ساعة و طرفة عین، و الملائكة لا تنقطع فوجهم، فوج ینزل و فوج یصعد و ان الله تبارك و تعالى كشف لابراهیم(ع) عن السموات حتى ابصر العرش و زاد فى قوة ناظره، و ان الله زاد فى قوة ناظر محمد و على و فاطمة و الحسن و الحسین(ع) و كانوا یبصرون العرش و لایجدون لبیوتهم سقفا غیر العرش، فبیوتهم مسقفة بعرش الرحمن و معارج الملائكة و الروح فیها باذن ربهم من كل امر سلام، قال قلت: من كل امر سلام؟
قال: بكل امر
فقلت: هذا التنزیل؟
قال: نعم (×)
و تدبر در این حدیث‏شریف، ابوابى از معرفت‏به روى اهلش باز كند و شمه‏اى از حقیقت ولایت و باطن لیلة القدر به آن مكشوف شود. (17)
ه) تسبیحات فاطمه زهرا بهترین تعقیبات نماز
امام ;: و از جمله تعقیبات شریفه، تسبیحات صدیقه طاهره(س) است كه رسول خدا(ص)، آن را به فاطمه(س) عطا فرمود. از حضرت صادق(ع) مرویست كه این تسبیحات در هر روز، در تعقیبات هر نمازى پیش من محبوب‏تر است از هزار ركعت نماز در هر روز. (18)
و) مراوده با جبرئیل، بالاترین فضیلت زهرا(س)
امام;: من راجع به حضرت صدیقه(س) خودم را قاصر مى‏دانم ذكرى بكنم، فقط اكتفا مى‏كنم به یك روایت كه در كافى شریفه است و با سند معتبر نقل شده است و آن روایت این است كه حضرت صادق(ع) مى‏فرماید:
فاطمه(س) بعد از پدرش 75 روز زنده بودند، در این دنیا بودند و حزن و شدت برایشان غلبه داشت و جبرئیل امین مى‏آمد خدمت ایشان و به ایشان تعزیت عرض مى‏كرد و مسائلى از آینده نقل مى‏كرد.
ظاهر روایت این است كه در این 75 روز مراوده‏اى بوده است‏یعنى رفت و آمد جبرئیل زیاد بوده است و گمان ندارم كه غیر از طبقه اول از انبیاء عظام در باره كسى اینطور وارد شده باشد. ... مساله آمدن جبرئیل براى كسى یك مساله ساده نیست، خیال نشود كه جبرئیل براى هر كسى مى‏آید و امكان دارد بیاید، این یك تناسب لازم است‏بین روح آن كسى كه جبرئیل مى‏خواهد بیاید و مقام جبرئیل كه روح اعظم است، چه ما قائل بشویم به این كه قضیه تنزیل، تنزل جبرئیل، به واسطه روح اعظم خود این ولى است‏یا پیغمبر است، او تنزیل مى‏دهد او را و وارد مى‏كند تا مرتبه پایین، یا بگوییم كه خیر، حق تعالى او را مامور مى‏كند كه برو و این مسایل را بگو... تا تناسب ما بین روح این كسى كه جبرئیل مى‏آید پیش او و بین جبرئیل كه روح اعظم است نباشد، امكان ندارد این معنا، و این تناسب بین جبرئیل كه روح اعظم است و انبیاء درجه اول بوده است مثل رسول خدا و موسى و عیسى و ابراهیم و امثال اینها، بین همه كس نبوده است... در هر صورت من این شرافت و فضیلت را از همه فضایلى كه براى حضرت زهرا ذكر كرده‏اند، با این كه آنها هم فضایل بزرگى است، این فضیلت را من بالاتر از همه مى‏دانم،... و این از فضایلى است كه مختصات حضرت صدیقه(س) است. (19)
ز) صحیفه فاطمیة
نتیجه رفت و آمدهاى بسیار جبرئیل و گفتگوى با فاطمه زهرا، جمع مطالبى در مجموعه‏اى شد كه صحیفه فاطمیه خوانده مى‏شد. حضرت امام;:
ما مفتخریم كه ادعیه حیات‏بخش كه او را قرآن صاعد مى‏خوانند از ائمه معصومین ما است، مناجات شعبانیه امامان و دعاى عرفات حسین بن‏على(علیهما السلام)، و صحیفه سجادیه این زبور آل محمد و صحیفه فاطمیه كه كتاب الهام شده از جانب خداوند تعالى به زهراى مرضیه است، از ما است. (20)
در ظرف 75 روز جبرئیل امین رفت و آمد داشته است و مسائل را در آتیه‏اى كه واقع مى‏شده است، مسائل را ذكر كرده است و حضرت امیر هم آنها را نوشته است، كاتب وحى بوده است‏حضرت امیر، همان طورى كه كاتب وحى رسول خدا بوده است - و البته وحى به معناى آوردن احكام، تمام شد به رفتن رسول اكرم - كاتب وحى حضرت صدیقه در این 75 روز بوده است. (21)
و شاید یكى از مسائلى كه گفته است راجع به مسائلى است كه در عهد ذریه بلند پایه او حضرت صاحب(عج) است، براى او ذكر كرده است، كه مسائل ایران جزو آن مسائل باشد، ما نمى‏دانیم، ممكن است. (22)

4 - پرورش یافتگان مكتب زهرا(س)

امام;: مكتبى كه مى‏رفت‏با كجرویهاى تفاله جاهلیت و برنامه‏هاى حساب شده احیاى ملى‏گرایى و عروبت‏با شعار «لا خبر جاء و لا وحى نزل‏» محو و نابود شود و از حكومت عدل اسلامى یك رژیم شاهنشاهى بسازد و اسلام و وحى را به انزوا كشاند كه ناگهان شخصیت عظیمى كه از عصاره وحى الهى تغذیه و در خاندان سید رسل محمد مصطفى و سید اولیاء على مرتضى تربیت در دامن صدیقه طاهره بزرگ شده بود قیام كرد و با فداكارى بى‏نظیر و نهضت الهى خود واقعه بزرگى را بوجود آورد كه كاخ ستمكاران را فرو ریخت و مكتب اسلام را نجات بخشید. (23)
این خانه كوچك فاطمه(س) و این افرادى كه در آن خانه تربیت‏شدند كه به حسب عدد، چهارپنج نفر بودند و به حسب واقع، تمام قدرت حق تعالى را تجلى دادند، خدمتهایى كردند كه ما را و شما را و همه بشر را به اعجاب درآورده است. (24)
زنى كه در حجره‏اى كوچك و خانه‏اى محقر، انسانهایى تربیت كرد كه نورشان از بسیط خاك تا آن سوى افلاك و از عالم ملك تا آن سوى ملكوت اعلى مى‏درخشید، صلوات و سلام خداوند تعالى بر این حجره محقرى كه جلوه‏گاه نور عظمت الهى و پرورشگاه زبدگان اولاد آدم است. (25)
در ناحیه معنویات آنقدر در مرتبه بالا بودند كه دست ملكوتى‏ها هم به آن نمى‏رسید و در جنبه‏هاى تربیتى آنقدر بوده است كه هر چه انسان مى‏بینند بركات در بلاد مسلمین هست و خصوصا در مثل بلاد ماها، اینها از بركت آنهاست. (26)
زنى كه دخترش در مقابل حكومتهاى جبار ایستاد و آن خطبه را خواند. (27)

5 - لزوم تشكیل حكومت اسلامى

حضرت امام;:
ما براى اینكه وحدت امت اسلام را تامین كنیم، براى این كه وطن اسلام را از تصرف و نفوذ استعمارگران و دولتهاى دست‏نشانده آنها خارج و آزاد كنیم راهى نداریم جز اینكه تشكیل حكومت‏بدهیم ... چنانكه حضرت زهرا سلام الله علیها در خطبه خود مى‏فرماید كه امامت‏براى حفظ نظام و تبدیل افتراق مسلمین به اتحاد است. (28)

6 - زهرا(س) الگوى زندگى

امام ;:
الگو حضرت زهرا است، الگو پیغمبر اسلام است. (29)
ما باید تبعیت كنیم و زندگى خود را براى آنها قرار دهیم. (30)
ما باید سرمشق از این خاندان بگیریم، بانوان ما از بانوانشان و مردان ما، از مردانشان، بلكه همه، از همه آنها، آنها زندگى خودشان را وقف كردند از براى طرفدارى مظلومین و احیاى سنت الهى. (31)
این خاندان ... براى ملت‏ها و مستضعفین قیام كردند در مقابل كسانى كه مى‏خواستند مستضعفین را از بین ببرند. (32)
خطبه فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در مقابل حكومت و قیام امیرالمؤمنین و صبر امیرالمؤمنین و ... و فداكارى دو فرزند عزیزش ... اسلام را زنده كردند و براى ما و شما برادرهاى عزیز الگو شدند ... ما هم الگوى آنها را، تبعیت از آنها را مى‏پذیریم. (33)
همه باید به او (حضرت زهرا سلام الله علیها) اقتدا كنیم و همه باید دستورمان از اسلام را بوسیله او و فرزندان او بگیریم و همان طورى كه او بوده است‏باشید. (34)

7 - میلاد حضرت زهرا(س)

تا توجه به آنچه تا بحال بیان شد به این نتیجه مى‏رسیم كه الگویى براى زنان مسلمان مناسب‏تر و ارزشمندتر از فاطمه زهرا(س) نمى‏توان پیدا كرد و بنابر این روز ولادت آن حضرت، بهترین انتخاب به عنوان روز زن خواهد بود.
حضرت امام;:
اگر روزى باید روز زن باشد، چه روزى والاتر و افتخارآمیزتر از روز ولادت با سعادت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) است. (35)
روز ولادت سرتاسر سعادت صدیقه طاهره كه والاترین روز براى انتخاب روز زن است، به ملت‏شریف ایران، خصوصا زنان محترم تبریك و تهنیت عرض مى‏كنم. (36)
مبارك باد بر ملت عظیم‏الشان ایران بویژه زنان بزرگوار، روز مبارك زن، روز شرافتمند عنصر تابناكى كه زیربناى فضیلتهاى انسانى و ارزشهاى والاى خلیفة الله در جهان است. (37)
براى زنها كمال افتخار است كه روز تولد حضرت صدیقه را روز زن قرار داده‏اند، افتخار است و مسؤولیت. (38)

8 - حكم اهانت‏به فاطمه(س)

روز شنبه 8 بهمن‏1367، از صدا و سیماى جمهورى اسلامى، مصاحبه‏اى با برخى خانمها پیرامون زن و الگوى زنان پخش شد از آن جمله، یكى از خانمهادر باره فاطمه زهرا(س) مطلبى قریب به این مضمون گفت كه «فاطمه زهرا تعلق به چهارده قرن قبل داشته‏اند و ما زنان امروز باید طبق زمان خود زندگى كنیم‏» روز بعد حضرت امام; در باره پخش اینگونه مصاحبه‏ها در نامه‏اى به مدیر عامل وقت صدا و سیما، چنین مرقوم داشتند:
با كمال تاسف و تاثر روز گذشته (روز شنبه 8 بهمن) از صداى جمهورى اسلامى مطلبى در مورد الگوى زن پخش گردیده است كه انسان شرم دارد بازگو نماید، فردى كه این مطلب را پخش كرده است تعزیر و اخراج مى‏گردد و دست‏اندكاران آن تعزیر خواهند شد، در صورتى كه ثابت‏شود قصد توهین در كار بوده است‏بلاشك فرد توهین‏كننده محكوم به اعدام است. اگر بار دیگر از این‏گونه قضایا تكرار گردد، موجب تنبیه و توبیخ و مجازات شدید و جدى مسؤولین بالاى صدا و سیما خواهد شد، البته در تمامى زمینه‏ها قوه قضاییه اقدام مى‏نماید.» (39)

9- ناتوانى از درك و ترسیم شخصیت فاطمه زهرا(س)

امام;:
فاطمه زهرا زنى كه افتخار خاندان وحى و چون خورشیدى بر تارك اسلام عزیز مى‏درخشد، زنى كه فضایل او همطراز فضایل بى‏نهایت پیغمبر اكرم و خاندان عصمت و طهارت بود، زنى كه هر كس با هر بینش در باره او گفتارى دارد و از عهده ستایش او برنیامده، كه احادیثى كه از خاندان وحى رسیده به اندازه فهم مستمعان بوده و دریا را در كوزه‏اى نتوان گنجاند و دیگران هر چه گفته‏اند به مقدار فهم خود بوده، نه به اندازه مرتبت او، پس اولى آنكه از این وادى شگفت درگذریم! (40)
«والسلام‏»

پی نوشت:

1 - صحیفه نور، ج‏16، ص 125، چاپ وزارت ارشاد اسلامى.
2- همان، ج‏6، ص‏187.
3- همان، ج 12، ص 72.
4- همان، ج 14، ص 201.
5- همان، ج‏19، ص 278.
6- همان، ج‏6، ص 194.
7- همان، ج‏6، ص 185.
8و9 - همان.
ء10 - آداب الصلوة، ص‏347 چاپ آستان مقدس رضوى. براى اطلاع از مطالبى در باره اسم اعظم به تفسیر دعاى سحر امام خمینى، ص‏123 تا 158، انتشارات نهضت زنان مراجعه شود.
11- به گفتار علامه امینى در باره فاطمه زهرا، ص‏39 و107 مراجعه شود.
12- ولایت فقیه، ص 58، انتشارات آزادى قم.
13و14 - صحیفه نور، ج‏6، ص 185.
15- همان.
16- آداب الصلوة، ص‏356.
× حضرت باقر(ع) مى‏فرمود: خانه على و فاطمه حجره رسول الله است و سقف خانه‏شان عرش رب‏العالمین است و در عمق خانه‏هاشان شكافى است، رو باز تا عرش كه معراج وحى است و فرشتگان هر صبح و شام و هر ساعت و هر چشم بهم زدن بر آنان با وحى فرود مى‏آیند و دسته‏هاى فرشتگان از هم گسیخته نمى‏شود، دسته‏اى فرود مى‏آیند و دسته‏اى بالا مى‏روند. و همانا خداى تبارك و تعالى براى ابراهیم(ع) از آسمانها پرده برداشت تا آنكه عرش را دید و خداوند نور دیده او را نیرو بخشید و همانا خداوند به نور دیده محمد و على و فاطمه و حسن و حسین نیرو بخشید، آنان عرش را مى‏دیدند و سقفى براى خانه خودشان بجز عرش نمى‏یافتند، پس سقف خانه‏هاى آنان عرش رحمان است و معراج‏هاى ملائكه و روح در این خانه‏ها است و با اذن پروردگارشان از هر امرى سلامت است، راوى گوید: گفتم: از هر امرى سلامت است؟ فرمود: به هر امرى. گفتم: این چنین نازل شده؟ فرمود: آرى.
17- همان، آداب‏الصلاة، پاورقى، ص‏357.
18- همان، ص 408.
19- صحیفه نور، ج‏19، ص 278.
20- همان، ج 21، ص 171 از وصیت نامه سیاسى - الهى امام(ره)
21و22 - همان، ج‏19، ص 278.
23- همان، ج 12، 181.
24- همان، ج‏16، ص‏167.
25- همان، ص 125.
26- همان، ج‏17، ص‏216.
27- همان، ج‏6، ص‏187.
28- ولایت فقیه، ص‏36.
29- صحیفه نور، ج‏7، ص‏17.
30و31 و32 - همان، ج 5، ص‏283.
33- همان، ج‏16، ص‏67.
34- همان، ج‏19، ص 120.
35- همان، ج 12، ص 72.
36- همان، ج 14، ص 201.
37- همان، ج‏16، ص 125.
38- همان، ج‏19، ص 278.
39- همان، ج 21، ص‏76.
40- همان، ج 12، ص 72.
و پیامها و سخنرانیها، ج 1، ص 68.

نویسنده: محمد اسحاق مسعودى
------
منبع :
ماهنامه کوثر


  • نوشته شده توسط : میثم طاهری
  • در تاریخ : 17 بهمن 90
  • نظرات()