تبلیغات
فَاطِمَةَ الزَّهرَاءِ (س) - فَاطِمَةَ معصومه سلام الله علیها

نقش خانواده در توسعه فرهنگ حجاب

لزوم پوشیدگی زن در برابر نامحرم یكی از مسایل مهم اسلامی است و در قرآن كریم در این خصوص تصریح شده است. به همین دلیل در اصل مطلب از جنبه اسلامی نمی توان تردید كرد. ولی این كه بعضی از دختران جوان پوشش خود را به طور كامل رعایت نمی كنند، بیشتر به علت ناآگاهی آنان نسبت به فلسفه حجاب برمی گردد. این گروه غالباً گمان می كنند حجاب موجب سلب آزادی زنان می شود و می پرسند با توجه به اینكه خداوند زن و مرد را آزاد آفریده است، چرا باید فقط زنان حجاب داشته باشند؟ شهید مطهری در پاسخ به این سؤال در كتاب «مسأله حجاب» آورده است: «فرق است بین زندانی كردن زن در خانه و موظف داشتن به این كه وقتی می خواهد با مرد نامحرم روبه رو شود پوشیده باشد. در اسلام محبوس ساختن و اسیر كردن وجود ندارد. حجاب در اسلام وظیفه ای است كه بر عهده زن نهاده شده تا در معاشرت و برخورد با مرد كیفیت خاصی را در لباس پوشیدن مراعات كند. این وظیفه نه از ناحیه مرد بر زن تحمیل شده و نه چیزی است كه با حیثیت و كرامت او منافات داشته باشد و یا تجاوز به حقوق طبیعی او كه خداوند برایش تعیین فرموده، محسوب شود.
همچنین گفته است: «شرافت زن اقتضا می كند هنگامی كه از خانه بیرون می رود سنگین، متین و باوقار باشد و در طرز لباس پوشیدنش هیچ گونه عمدی كه باعث تحریك و تهییج شود به كار نبرد.»

توسعه فرهنگ حجاب در جامعه
زهرا سیدزاده، كارشناس ارشد روانشناسی بالینی، مسأله حجاب را از دیدگاه روان شناختی مورد بررسی قرار داده، در این مورد می گوید: «برای دستیابی به اهداف تربیت دینی، توسعه فرهنگ تعالی بخش حجاب و عفاف اهمیت ویژه ای دارد. در حقیقت پویایی تربیت دینی در شرایط كنونی به پویایی روشها، نگرشها و برنامه هایی وابسته است كه در سطح خانواده، نظامهای آموزشی و سیاستهای حاكم بر جامعه مطرح می شود و باید از حالت كلیشه ای و تحمیلی خارج شده و با روشهای علمی و صحیح ارایه شود.»
وی با بیان این كه یكی از جلوه های رفتاری زن یا مرد مسلمان كه نشانه دینداری و عامل صیانت جامعه از فساد و آسیبهای روانی- اجتماعی است، حجاب است، تأكید می كند؛ داشتن پوشش مناسب نه تنها سبب امنیت خود فرد از آسیبهای مختلف است، بلكه سبب تحكیم خانواده، آرامش روانی افراد جامعه و افزایش امنیت در جامعه است.
وی می افزاید: «برای توسعه فرهنگ حجاب در جامعه و اثربخشی شیوه های تربیتی مربوط به حجاب در دل و جان افراد، از یك سو باید رغبت و نیاز درونی نسبت به این مسأله در آنان ایجاد شود تا انگیزه كافی برای بروز رفتار سالم را داشته باشند و از سوی دیگر باید روشها و شیوه های تربیتی فعال و مناسب جانشین شیوه های غلط و منفعل تربیتی گردد.» این روان شناس در ادامه می گوید:
«در حال حاضر بعضی از خانواده ها از وضع پوشش ظاهری نوجوانان و جوانان خود رضایت ندارند و ظهور پدیده ها و رفتارهای نامناسبی در جامعه مانند بدحجابی و نداشتن پوشش مناسب زنان و مردان و یا رفتارهایی كه به دور از حیا و وقار هستند سبب آزردگی خاطر بسیاری از افراد جامعه شده و به ثبات و استحكام خانواده ها لطمه وارد كرده است، بنابراین لازم است برای رفع این معضل تمهیداتی اندیشیده شود و از دیدگاههای گوناگون و توسط نهادهای مختلف جامعه كه عهده دار این امر هستند برنامه ها و طرحهای مؤثری اجرا شود.»

سیدزاده یادآور می شود: « از دیدگاه روان شناختی شكل گیری هویت جنسی در كودكان از همان سالهای اولیه كودكی آغاز می شود. به همین دلیل كودك حتی از دو سالگی باید لباسهای مناسب جنس خودش را بپوشد. اگر دختر است لباس و ظاهر دخترانه او حفظ شود و اگر پسر است پوشش و ظاهر پسرانه داشته باشد تا دچار اختلال در هویت جنسی نشود.

در مورد مسأله حجاب و ایجاد روحیه عفت و حیا نیز از همان سالهای اولیه كودكی باید این رفتارها با شیوه های مناسب آموزش داده شود تا در شخصیت كودك نهادینه شود و عادتهای مناسب نسبت به حجاب بتدریج در شخصیت او شكل گیرد، در این صورت در نوجوانی و جوانی تابع همان ارزشها عمل می كند و از هنجارها و ارزشهای سالم جامعه منحرف نخواهد شد.»

نقش الگوی خانواده
همین مشاور خانواده با اشاره به این كه در شكل گیری هر عادت و رفتار مناسب نقش الگوی خانوادگی را نباید از نظر دور داشت، می افزاید: «كودكان آینه وار رفتارهای والدین را تقلید می كنند و الگوی عملی كه خانواده ارائه می دهد مانند نحوه پوشش و حجاب مادر یا پدر، تأثیر عمیقی بر رفتار كودك دارد و در واقع پدر و مادر با ارائه اعمال و رفتار مناسب و به شكل غیركلامی ارزشها و هنجارهای سالم را از همان ابتدا در شخصیت كودك ایجاد می كنند.» به عنوان نمونه فریده مصطفوی فرزند حضرت امام خمینی(ره) در خاطرات خود می گوید: «امام(ره) ما را مقید می كردند معصیت نكنیم و مؤدب به آداب اسلامی باشیم. بخصوص مقید بودند ما حجاب شرعی را حفظ كنیم و در منزل حق هیچ گونه گناهی از جمله غیبت، دروغ، بی احترامی به بزرگترها و توهین به مسلمانان را نداشتیم. ما عملاً این درسها را از امام(ره) آموخته بودیم با این شیوه و روش بود كه ما ارزشهای اسلامی را فرا گرفتیم و از نظر تربیتی خود ایشان برای ما الگو بودند، چون وقتی كاری را به ما می گفتند انجام ندهید و ما می دیدیم كه خودشان آن كار را انجام نمی دهند، برای خانواده الگوی بسیار خوبی بودند.»
سیدزاده در پایان خاطرنشان می كند: «از اصول مهمی كه در تربیت دینی كودكان و نوجوانان باید مد نظر قرار گیرد، استفاده از شیوه های مناسب تغییر رفتار است كه در تشویق یا تنبیه فرزندان بخصوص در مورد حجاب افراط نشود. زیرا گاهی با یك نگاه یا كاهش مقداری از محبت و امتیازاتی كه قبلاً به آنان داده بودند، می توان رفتار نوجوان را اصلاح كرد و به تذكرات و اصرارهای مداوم نیازی نیست، زیرا ممكن است ملامت و سرزنش و تذكرات افراطی، لجبازی فرزندان را تحریك كند و در نتیجه رفتارهای مناسب در آنان شكل نگیرد.

نویسنده: خجسته ناطق
------
منبع :
روزنامه قدس


  • نوشته شده توسط : میثم طاهری
  • در تاریخ : 2 آذر 89
  • نظرات()